លោក Trump មានយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់ប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា

វាត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីជៀសវាងការធ្វើម្តងទៀតនូវកំហុសឆ្គងរបស់ប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ និងអាហ្វហ្គានីស្ថាន។

បន្ទាប់ពីការវាយឆ្មក់ដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលនៅចុងសប្តាហ៍នេះ ដើម្បីចាប់ខ្លួនមេដឹកនាំផ្តាច់ការវេណេស៊ុយអេឡា លោក Nicolás Maduro អ្នកវិភាគជាច្រើនកំពុងសួរថា តើមានអ្វីកើតឡើងបន្ទាប់? ភាគច្រើន ចោទប្រកាន់ ថា រដ្ឋបាលលោក Trump ខ្វះផែនការច្បាស់លាស់សម្រាប់អនាគតរបស់ប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា។ អ្នកខ្លះបានសម្តែង ការព្រួយបារម្ភ ថា សកម្មភាពយោធារបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅក្នុងប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡានឹងក្លាយជាបញ្ហាដ៏ស្មុគស្មាញ ដូចជាប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ ឬអាហ្វហ្គានីស្ថាន។ អ្នកផ្សេងទៀតមានការងឿងឆ្ងល់ និងមានការខកចិត្តដែលរដ្ឋបាលលោក Trump មិនបាន ផ្តល់ ការគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងចំពោះក្រុមប្រឆាំងដែលត្រូវបានជ្រើសរើសតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យរបស់ប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា។

តាមពិតទៅ ផែនការដ៏ច្បាស់លាស់មួយកំពុងលេចចេញជារូបរាង។ វាពឹងផ្អែកលើទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ដោយប្រើប្រាស់ការលើកទឹកចិត្ត និងដំបងដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលថ្នាក់ដឹកនាំរបស់ប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា ឲ្យផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយតាមរបៀបដែលអំណោយផលដល់សន្តិសុខ និងផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចរបស់អាមេរិក ហើយវាហាក់ដូចជាត្រូវបានរៀបចំឡើងដោយមនសិការខ្លួនឯង ដើម្បីជៀសវាងការធ្វើកំហុសឆ្គងម្តងទៀតរបស់ប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ និងអាហ្វហ្គានីស្ថាន។ រដ្ឋបាលលោក Trump កំពុងព្យាយាមជៀសវាងការជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងភាពចលាចលផ្នែកយោធា និងសន្យាហួសហេតុពេកលើការលើកកម្ពស់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។

ដំបូងឡើយ ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានលើកឡើងពីការសង្ស័យមួយចំនួនអំពីផែនការនេះនៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយកាលពីថ្ងៃសៅរ៍ ដែលលោក បានមានប្រសាសន៍ថា អំពីប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡាថា "យើងនឹងដំណើរការវា"។ តើនេះមានន័យថា សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងបញ្ជូនកម្លាំងកាន់កាប់ជាបន្តបន្ទាប់ ហើយតែងតាំងអាជ្ញាធរគ្រប់គ្រងបណ្ដោះអាសន្ន ដូចនៅអ៊ីរ៉ាក់ដែរឬទេ? តើវានឹងតែងតាំងមេដឹកនាំប្រឆាំង និងជាម្ចាស់រង្វាន់ណូបែលសន្តិភាព ម៉ារីយ៉ា កូរីណា ម៉ាឆាដូ ជាមេដឹកនាំថ្មីនៅទីក្រុងការ៉ាកាសដែរឬទេ? តើមានអ្វីផ្សេងទៀតទេ?

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស ម៉ាកូ រូប៊ីអូ បានជួយបញ្ជាក់អំពីផែនការរបស់រដ្ឋបាលនៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាបន្តបន្ទាប់នៅក្នុងកម្មវិធីសន្ទនាពេលព្រឹកថ្ងៃអាទិត្យ។ លោក បានបញ្ជាក់ពី គោលដៅសម្រាប់គោលនយោបាយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅក្នុងប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា។ គោលបំណងគឺការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយ មិនមែនការផ្លាស់ប្តូររបបទេ ហើយគោលបំណងទាំងនោះផ្តោតលើសន្តិសុខ និងផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចជាក់ស្តែងរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។

លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅវេណេស៊ុយអេឡាគឺជាសេចក្តីប្រាថ្នារយៈពេលវែង ប៉ុន្តែមិនមែនជាអាទិភាពជាក់ស្តែងរយៈពេលខ្លីនោះទេ។ ដូចដែលលោក បានប្រាប់ Kristen Welker ថា “យើងទាំងអស់គ្នាចង់ឃើញអនាគតភ្លឺស្វាងសម្រាប់ប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា ការផ្លាស់ប្តូរទៅរកលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។ រឿងទាំងអស់នេះគឺអស្ចារ្យណាស់ ហើយយើងទាំងអស់គ្នាចង់ឃើញរឿងនោះ។ … ប៉ុន្តែអ្វីដែលយើងកំពុងនិយាយអំពីគឺអ្វីដែលនឹងកើតឡើងក្នុងរយៈពេលពីរ បីសប្តាហ៍ ពីរ បីខែខាងមុខ និងរបៀបដែលវាភ្ជាប់ទៅនឹងផលប្រយោជន៍ជាតិរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក”។ ចំពោះ Margaret Brennan លោកបានពន្យល់ថា “ត្រូវតែមានភាពប្រាកដនិយមបន្តិចនៅទីនេះ។ … ពួកគេមានប្រព័ន្ធនៃ ភាពជ្រុលនិយម នេះ អស់រយៈពេល 15 ឬ 16 ឆ្នាំមកហើយ ហើយមនុស្សគ្រប់គ្នាកំពុងសួរថាហេតុអ្វី 24 ម៉ោងបន្ទាប់ពី Nicolás Maduro ត្រូវបានចាប់ខ្លួន មិនមានការបោះឆ្នោតដែលគ្រោងទុកសម្រាប់ថ្ងៃស្អែកទេ។ នោះជារឿងមិនសមហេតុផល”។

ការបកស្រាយនេះត្រូវបានគាំទ្រដោយ របាយការណ៍ថ្មីៗនេះ ដែលថារដ្ឋបាលលោក Trump បានវាយតម្លៃថាអនុប្រធានាធិបតី Delcy Rodríguez និងមន្ត្រីរបបបច្ចុប្បន្នមានជំហរល្អជាងក្នុងការរក្សាការគោរពពីយោធា និងសេវាសន្តិសុខ និងរក្សាប្រទេសឱ្យនៅជាមួយគ្នាជាងក្រុមប្រឆាំងប្រជាធិបតេយ្យ។

គោលបំណងមិនមែនដើម្បីផ្តល់អាទិភាពដល់សុខុមាលភាពរបស់ប្រជាជនវេណេស៊ុយអេឡាដោយខ្លួនឯងនោះទេ ប៉ុន្តែមានការសន្មត់មួយថា តាមរយៈការស្វែងរកផលប្រយោជន៍របស់អាមេរិក ប្រជាជនវេណេស៊ុយអេឡាក៏នឹងរីកចម្រើនផងដែរ។ នេះគឺជាការសន្មត់សមហេតុផលមួយ។ ជាឧទាហរណ៍ ដៃគូសន្តិសុខ និងសេដ្ឋកិច្ចជិតស្និទ្ធរបស់អាមេរិកនៅអឺរ៉ុប និងអាស៊ី បានធ្វើបានល្អជាងក្នុងរយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍ជាងអ្នកដែលបានព្យាយាមប្រឆាំងនឹងសហរដ្ឋអាមេរិក។ តើអ្នកចង់ក្លាយជាពលរដ្ឋនៃប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ឬកូរ៉េខាងជើងនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ?

ដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលដៅសន្តិសុខ និងសេដ្ឋកិច្ចដ៏មហិច្ឆតារបស់ខ្លួន រដ្ឋបាលលោក Trump បានគូសបញ្ជាក់ពីយុទ្ធសាស្ត្រនៃការប្រើប្រាស់អំណាចសេដ្ឋកិច្ច និងយោធារបស់អាមេរិក ដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលថ្នាក់ដឹកនាំថ្មីនៅទីក្រុង Caracas — យ៉ាងហោចណាស់សម្រាប់ពេលបច្ចុប្បន្ន គឺលោក Rodríguez — ឲ្យផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយរបស់ប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡាលើបញ្ហាសំខាន់ៗ។ អតីតមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃរបបលោក Maduro នឹងត្រូវបានវិនិច្ឆ័យដោយផ្អែកលើអាកប្បកិរិយារបស់ពួកគេនាពេលអនាគត មិនមែនទង្វើអាក្រក់ពីអតីតកាលនោះទេ។ ដូចដែលលោក Trump បាននិយាយថា “ពួកគេកំពុងធ្វើសកម្មភាពខុសគ្នាខ្លាំងឥឡូវនេះ ជាងអ្វីដែលពួកគេបានធ្វើកាលពីពីរថ្ងៃមុន”។

វាគឺជាវិធីសាស្រ្តទ្វេភាគីបុរាណមួយ។ ប្រសិនបើលោក Rodríguez គោរពតាម នោះនឹងមានការបញ្ឈប់ការគំរាមកំហែងផ្នែកយោធា ការបន្ធូរបន្ថយសម្ពាធសេដ្ឋកិច្ច និងការសន្យានៃការវិនិយោគវិស័យឯកជនអាមេរិកទ្រង់ទ្រាយធំ។ ដូចដែលលោក Trump បាននិយាយថា “យើងនឹងមានក្រុមហ៊ុនប្រេងដ៏ធំរបស់យើងរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលធំជាងគេនៅគ្រប់ទីកន្លែងក្នុងពិភពលោក ចូលវិនិយោគ ចំណាយប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារ ជួសជុលហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលខូចយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រេង ហើយចាប់ផ្តើមរកលុយសម្រាប់ប្រទេស”។

ម្យ៉ាងវិញទៀត ប្រសិនបើលោក Rodríguez និងថ្នាក់ដឹកនាំថ្មីនៅទីក្រុង Caracas មិនគោរពតាមទេ ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោននឹងបន្តច្របាច់កប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡាផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច។ បើចាំបាច់ វាក៏អាចប្រើកម្លាំងយោធា និងផ្តល់ការប្រព្រឹត្តចំពោះលោក Maduro ដល់លោក Rodríguez ឬអ្នកដទៃផងដែរ។

លោក Trump បានព្រមានថា “ការហាមឃាត់លើប្រេងរបស់វេណេស៊ុយអេឡាទាំងអស់នៅតែមានប្រសិទ្ធភាពពេញលេញ”។ ដូចដែលលោក Rubio បានលើកឡើង ការដាក់ឱ្យនៅដាច់ដោយឡែករបស់រដ្ឋបាលលោក Trump លើការនាំចេញប្រេងដែលត្រូវបានអនុម័តរបស់វេណេស៊ុយអេឡាផ្តល់នូវ “ឥទ្ធិពលដ៏អស្ចារ្យ — ឥទ្ធិពលដ៏អស្ចារ្យ និងធ្ងន់ធ្ងរ — ដែលយើងមានបំណងបន្តប្រើប្រាស់រហូតដល់យើងឃើញការផ្លាស់ប្តូរដែលយើងត្រូវឃើញ”។

ផែនការនេះមិនមែនសម្រាប់ការកាន់កាប់ដោយយោធា និងការគ្រប់គ្រងដោយផ្ទាល់នោះទេ។ ដូចដែលលោក Trump បានប្រាប់ កាសែត New York Post ថា នឹងមិនមានកងទ័ពនៅក្នុងប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡាទេ ដរាបណាលោក Rodríguez «ធ្វើអ្វីដែលយើងចង់បាន»។ នៅពេលសួរដោយលោក Welker ថាតើគាត់ ឬមន្ត្រី Trump ផ្សេងទៀតនឹងដឹកនាំប្រទេសឬអត់ លោក Rubio បាននិយាយថា គាត់នឹង «ដឹកនាំគោលនយោបាយ»។

សម្រាប់ពេលនេះ រដ្ឋបាលកំពុងផ្តោតលើប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា ប៉ុន្តែយុទ្ធសាស្ត្រនេះក៏អាចត្រូវបានអនុវត្តនៅកន្លែងផ្សេងទៀតផងដែរ។ អ្នកខ្លះមានការព្រួយបារម្ភអំពីទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនដែលបន្តវាយប្រហារប្រទេសហ្គ្រីនឡែន ម៉ិកស៊ិក ឬកូឡុំប៊ី ប៉ុន្តែប្រទេសគុយបាហាក់ដូចជាត្រូវបានជ្រើសរើសសម្រាប់ការយកចិត្តទុកដាក់ជាពិសេស។ ប្រទេសនេះកំពុងរងទុក្ខសេដ្ឋកិច្ចរួចទៅហើយដោយសារតែការបញ្ឈប់ការដឹកជញ្ជូនប្រេងពីប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា ហើយលោក Rubio បានព្រមានថា “ប្រសិនបើខ្ញុំរស់នៅក្នុងទីក្រុងហាវ៉ាណា ហើយខ្ញុំនៅក្នុងរដ្ឋាភិបាល ខ្ញុំនឹងព្រួយបារម្ភ”។

យុទ្ធសាស្ត្រនេះហាក់ដូចជាត្រូវបានរចនាឡើងដោយមនសិការខ្លួនឯង ដើម្បីជៀសវាងកំហុសឆ្គងរបស់ប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ និងអាហ្វហ្គានីស្ថាន។ អំពើបាបដ៏សំខាន់នៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ និងអាហ្វហ្គានីស្ថាន គឺអវត្តមាននៃយុទ្ធសាស្ត្រច្បាស់លាស់ និងស៊ីសង្វាក់គ្នា។ មានវិធីសាស្រ្តពីរដែលអាចដំណើរការបាន។ មន្ទីរបញ្ចកោណអាចចូលទៅវាយកម្ទេចពួកបាអាធី និងតាលីបង់ ចាប់ ឬសម្លាប់មេដឹកនាំអ៊ីរ៉ាក់ សាដាម ហ៊ូសេន និងមេដឹកនាំអាល់កៃដា អូសាម៉ា ប៊ីនឡាដិន ហើយចាកចេញយ៉ាងលឿនជាមួយនឹងការព្រមានដល់រដ្ឋាភិបាលបន្ទាប់ថា ពួកគេនឹងប្រឈមមុខនឹងជោគវាសនាដូចគ្នា ប្រសិនបើពួកគេគាំទ្រភេរវកម្ម ឬបន្តអាវុធប្រល័យលោក។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនអាចបានប្រកាសថា ប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ និងអាហ្វហ្គានីស្ថាននឹងក្លាយជាប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ និងជប៉ុនថ្មី។ វានឹងចូលទៅជាមួយកងទ័ពជាង 100,000 នាក់ ហើយស្នាក់នៅជារៀងរហូត។ ផ្ទុយទៅវិញ ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានសម្រេចចិត្តលើយុទ្ធសាស្ត្រមួយដែលនឹងមិនដំណើរការ។ វាពាក់កណ្តាលចូល និងពាក់កណ្តាលចេញរយៈពេល 20 ឆ្នាំ។

នៅ​ប្រទេស​វេណេស៊ុយអេឡា រដ្ឋបាល​លោក Trump កំពុង​ជ្រើសរើស​ជម្រើស​ទីមួយ។ ផែនការ​យោធា ដូចដែល​យើង​បាន​ឃើញ​កាលពី​ចុង​សប្តាហ៍​មុន គឺ​ត្រូវ​ចូល​ហើយ​ចេញ​ឲ្យ​បាន​លឿន ហើយ​គំរាម​កំហែង​ថ្នាក់ដឹកនាំ​ថ្មី​ឲ្យ​ធ្វើ​បាន​ល្អ​ប្រសើរ​ជាង​នេះ ឬ​ប្រឈម​មុខ​នឹង​ផលវិបាក។

អំពើបាបទីពីរ និងអំពើបាបដែលពាក់ព័ន្ធនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ និងអាហ្វហ្គានីស្ថាន គឺថាគោលដៅបានផ្លាស់ប្តូរ និងពង្រីកតាមពេលវេលា ពីផលប្រយោជន៍សន្តិសុខជាតិដ៏រឹងមាំ ទៅជាគោលបំណងកសាងប្រទេសជាតិដែលគ្មានរូបរាង។ ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងគោលដៅសន្តិសុខដ៏រឹងមាំមានកម្រិតជាងមុន គឺការលុបបំបាត់ទីជម្រកសុវត្ថិភាពរបស់អាល់កៃដានៅក្នុងប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាន និងការការពារសាដាមពីការស្វែងរកអាវុធប្រល័យលោក។ ទាំងនេះគឺជាគោលដៅដែលអាចសម្រេចបាន — តាមពិតទៅ ទាំងពីរត្រូវបានសម្រេច។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ យូរៗទៅ មានបេសកកម្មកាន់តែថយចុះ។ គោលដៅនៅក្នុងប្រទេសទាំងពីរបានពង្រីកទៅជាការកសាងប្រទេសជាតិ ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។ ទាំងនេះគឺជាគោលដៅដ៏មានមហិច្ឆតាជាងនេះទៅទៀត — គោលដៅដែលនៅទីបំផុតបានបរាជ័យ។

នៅ​ប្រទេស​វេណេស៊ុយអេឡា រដ្ឋបាល​លោក Trump ច្បាស់​ជា​កំពុង​ផ្តល់​អាទិភាព​យ៉ាង​ខ្លាំង​ដល់​សន្តិសុខ​ជាតិ និង​ផលប្រយោជន៍​សេដ្ឋកិច្ច ហើយ​ស្ទាក់ស្ទើរ​ក្នុង​ការ​សន្យា​ហួសហេតុ​ពេក​លើ​ការ​លើកកម្ពស់​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។

តើយុទ្ធសាស្ត្រនេះនឹងដំណើរការទេ? ជាទូទៅវាអាស្រ័យលើការភ្នាល់ដ៏ធំដែលថាការបង្ខិតបង្ខំអាចផ្លាស់ប្តូរគូប្រជែងសង្គមនិយមទៅជាដៃគូដែលគោរពតាម។ ឥឡូវនេះភាគច្រើនអាស្រ័យលើថាតើ Rodríguez នឹងលេងជាមួយឬអត់។ ដំបូងឡើយ Trump បានរាយការណ៍ ថា Rodríguez បានផ្តល់ជូន "អ្វីគ្រប់យ៉ាងដែលអ្នកត្រូវការ" ហើយបានកត់សម្គាល់ថា "នាងពិតជាមិនមានជម្រើសទេ"។ នាងបានថ្លែងសុន្ទរកថាប្រឆាំងនឹងការជំទាស់នៅថ្ងៃអាទិត្យ ប៉ុន្តែតើនោះគ្រាន់តែសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុកទេ? រួចទៅហើយនៅថ្ងៃចន្ទ នាងបានបង្ហាញសម្លេងផ្សះផ្សាជាងមុន។

វានៅដំណាក់កាលដំបូងនៅឡើយ ដែលលឿនពេកក្នុងការវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាពនៃយុទ្ធសាស្ត្រនេះ។ ប៉ុន្តែ ផ្ទុយពីអ្នករិះគន់ គ្រោងនៃយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ស៊ីសង្វាក់គ្នារបស់លោក Trump សម្រាប់ប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា ដែលផ្អែកលើមេរៀននៃប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីៗនេះ កំពុងលេចចេញជារូបរាង។

Foreign policy